- Pzt - Cts : 09.00 - 22.00
Normal şartlarda sürmesi gereken bir dişin; üzerini kaplayan diş eti, çene kemiği ya da komşu bir diş tarafından engellenmesi sonucu ağız içine çıkamamasına gömülü diş adı verilir. Bu durum tek bir dişe özgü değildir; teorik olarak çenedeki tüm dişler gömülü kalabilir. Ancak pratikte en sık karşılaşılan gömülü dişler 20 yaş dişleri ve onları takiben kanin (köpek) dişleridir.
Gömülü dişlerle ilgili yapılan çekimlerin büyük bir kısmı, genellikle sorun yaratan yirmilik dişler nedeniyle gerçekleştirilir.
İnsan çene yapısı, zamanla beslenme alışkanlıklarının değişmesiyle birlikte evrimsel olarak küçülmüştür. Geçmişte daha sert ve lifli gıdalar tüketilirken, günümüzde yumuşak ve işlenmiş besinlerin ağırlık kazanması, çene kemiklerinin yeterince gelişmemesine yol açmıştır.
Bu küçülme, en arkada yer alan yirmilik dişlerin kendilerine yer bulmasını zorlaştırır.
Yeterli alan bulamayan 20 yaş dişleri, ya hiç süremez ya da yarı gömülü şekilde kalır. Bu durum, komşu dişlere baskı yaparak çapraşıklıklara, ağrıya ve çeşitli ağız içi problemlere neden olabilir.
Gömülü ya da yarı gömülü yirmilik dişler, farklı belirtilerle kendini gösterebilir. En sık karşılaşılan şikâyetler şunlardır:
• Şiddetli ve tekrarlayan diş ağrıları
• Diş etinde kızarıklık, şişlik ve apse oluşumu
• Diş eti kanamaları
• Dişte çürük ve buna bağlı ağız kokusu
• Dişlerde çapraşıklık ve ortodontik problemler
• Kist oluşumu ve çene kemiğinde hasar
• Kulak ve baş bölgesine yayılan ağrılar
Bu belirtiler ortaya çıktığında, vakit kaybetmeden diş hekimine başvurulması oldukça önemlidir.
Her yirmilik dişin çekilmesi gerekmez. Eğer diş düzgün bir şekilde sürmüş, çiğneme fonksiyonuna katkı sağlıyor ve herhangi bir ağrı ya da baskıya neden olmuyorsa, çekim yapılmadan takip edilebilir.
Ancak diş eğik konumdaysa, gömülü kalmışsa veya çevresindeki diş ve dokulara zarar verme riski taşıyorsa, çekim en sağlıklı seçenek haline gelir.
Gömülü veya problemli yirmilik dişler; zamanla enfeksiyonlara, diş eti hastalıklarına, çene ağrılarına ve diş diziliminde bozulmalara yol açabilir. Bu nedenle çekim, çoğu durumda kalıcı ve koruyucu bir çözümdür.
Yirmilik diş çekimi, sanıldığı kadar korkutucu bir işlem değildir. Genellikle lokal anestezi altında yapılır ve hasta işlem sırasında ağrı hissetmez. Tam sürmüş ve basit pozisyondaki dişler birkaç dakika içinde çekilebilir.
Eğer diş kemik altında gömülü ise, cerrahi çekim gerekebilir. Bu işlem sırasında diş hekimi küçük bir kesi açarak dişi kontrollü şekilde çıkarır ve bölgeyi temizler.
İşlem sonrasında hafif şişlik, sızlama veya çenede gerginlik hissi oluşması normaldir ve genellikle birkaç gün içinde azalır.
Yirmilik diş ağrıları oldukça rahatsız edici olabilir. Ancak unutulmamalıdır ki evde uygulanan yöntemler yalnızca geçici rahatlama sağlar. Kalıcı çözüm için mutlaka diş hekimi muayenesi gereklidir.
Ağrıyı hafifletmek için:
• Ilık tuzlu suyla gargara yapılabilir
• Yanak bölgesine dışarıdan soğuk kompres uygulanabilir
• Doktorun önerdiği ağrı kesiciler kullanılabilir
• Ağız hijyenine ekstra özen gösterilmelidir
Sert fırçalama veya ağrıyan bölgeyi zorlamak, durumu daha da kötüleştirebilir. Ayrıca çok sıcak, çok soğuk ve sert gıdalardan kaçınılmalıdır.
Eğer ağrı birkaç günden uzun sürüyor, şişlik artıyor veya ağız açmada zorluk yaşanıyorsa, bu durum enfeksiyon belirtisi olabilir ve mutlaka profesyonel müdahale gerektirir.
Alanında uzman çene cerrahları tarafından, uygun değerlendirme ve ekipmanla yapılan gömülü diş çekimleri genellikle güvenli işlemlerdir. Ancak gömülü dişler, çene içindeki sinir ve damar yapılarına yakın konumda olabilir.
Yetersiz planlama veya deneyimsiz müdahaleler sonucunda dudak, çene veya dil bölgesinde geçici ya da nadiren kalıcı uyuşukluk görülebilir. Bu nedenle gömülü diş çekimlerinin mutlaka uzman hekimler tarafından yapılması önemlidir.
Çekim sonrası hafif ağrı ve şişlik oluşması normaldir. Bu durum, genellikle reçete edilen ağrı kesicilerle kolayca kontrol altına alınır.
Şişlik ve hafif morluklar, dişin pozisyonuna ve kemik yapısına bağlı olarak değişebilir. İlk 24 saat boyunca yanak bölgesine aralıklı olarak soğuk kompres uygulanması, şişliği azaltmada oldukça etkilidir.
İyileşme sürecinin sorunsuz ilerlemesi için evde bakım büyük önem taşır:
• Doktorun verdiği ilaçlar düzenli kullanılmalıdır
• İlk 24 saat tükürme, pipet kullanma ve ağız çalkalama yapılmamalıdır
• Çekim bölgesine konan tampon yaklaşık 30 dakika sonra çıkarılmalıdır
• İlk iki gün hafif sızıntı şeklinde kanamalar normaldir
• Diş fırçalamaya ertesi gün yumuşak bir fırça ile dikkatli şekilde devam edilmelidir
• İlk 2 saat boyunca hiçbir şey yenilip içilmemelidir
• İlk 24 saat yemekler, çekim yapılan bölgenin karşı tarafıyla yenmelidir
• Yumuşak, ılık ve pürüzsüz gıdalar tercih edilmelidir
• Sigara ve alkol kullanımına en az 48 saat ara verilmelidir
Gömülü yirmilik dişler, her zaman sorun yaratmasa da kontrol edilmediğinde ciddi ağız ve çene problemlerine yol açabilir. Erken teşhis, doğru planlama ve uzman müdahalesi ile bu süreç güvenli ve konforlu şekilde yönetilebilir.
Ağız sağlığınızı korumak için düzenli diş hekimi kontrollerini ihmal etmemeniz, olası sorunların önüne geçmenin en etkili yoludur.